บันทึกบุคคล i

บันทึกบุคคล i
foucault1
    

     ความเป็นมาของบทความนี้ก็คือเราได้ไปอ่านหนังสือเล่มหนึ่งแล้วพูดถึงท่านนี้ที่ชื่อว่า “Michel Foucault” [miʃɛl fuko] (15 October 1926 – 25 June 1984)เลยได้ไปถามถึงอาจารย์สันติ ลอรัชวี (อ.ติ๊ก) เพราะไปแว่บเห็นใน facebook (became a fan)ของอ.ติ๊ก และก็ได้บทความที่ได้ความรู้และน่าสนใจกับบุคคลหนึ่งท่านนี้;

 

คำถาม;

อ.ติ๊กคับ ผมเพิ่งได้อ่านหนังสือเล่มหนึ่งผ่านถึงเรื่องท่านคนนี้ Michel Foucault
อ.พอจะรู้ลึกถึงท่านนี้มั้ยคับ? อยากรู้อ่า…

คำตอบ; อาจารย์ติ๊ก

ก่อนอื่นต้องออกตัวว่าไม่สามารถจะเรียกได้ว่ารู้จักงานของมิแช็ล ฟูโกต์ (สะกดตาม อ.นพพร ประชากุล)
เพียงแค่สนใจและหามาอ่านบ้างตามอัตถภาพ แต่ก็จะตอบเท่าที่ตัวเองมีข้อมูลนะครับ (จากหนังสือที่อ่าน)
ถ้าสนใจก็มีหนังสือของ อ.ธีรยุทธ บุญมี ชื่อ มิเชล ฟูโกต์ โดยสำนักพิมพ์วิภาษา ให้อ่านกันกว่า 200 หน้า

มิแช็ล ฟูโกต์ มีบทบาทอย่างมากต่อแวดวงทางภูมิปัญญาที่เรียกกันในฝรั่งเศษว่า โครงสร้างนิยม
หนังสือหลายเล่มของเขาเกี่ยวกับเรื่องของคนจิตวิปลาส คนป่วย อาชญากร การจองจำ วิถีทางเพศ
ทำให้ได้รับการโจษขานว่าเป็นนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญ “ความเป็นชายขอบสังคม”
อ.นพพร สังเขปความคิดของฟูโกต์อย่างรวบรัดว่า คุณูปการของเขาอยู่ที่การเปิดมิติใหม่ให้เก่การศึกษาเรื่อง “อำนาจ” นั่นคือด้านที่อำนาจดำเนินการอย่างแนบเนียนและแทรกซึมในแนวนอนไปทั่วทั้งองค์สังคม และอำนาจดังกล่าวยังเชื่อมโยงกับกรอบความรู้ความคิดของสังคมแต่ละยุคสมัยด้วยปฏิสัมพันธ์อันแน่นแฟ้น ผ่านสิ่งที่ฟูโกต์เรียกว่า “วาทกรรม” หรือบรรดาคำพูดข้อเขียนทั้งปวงที่ “ผู้ทรงคุณวุฒิ” ในด้านต่างๆ ผลิตและเผยแพร่ออกไปภายใต้กรอบความรู้เหล่านั้น (ตอนที่พวกเราพยายามจะสร้างชุดความคิดจากสารคดีใน Com Design 5 ก็อาจจะนับว่ากำลังสร้างวาทกรรมเช่นกัน)

ฟูโกต์จึงได้ชื่อว่ามีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนวิชาการด้านสังคมศาสตร์และมนุษย์ศาสตร์ให้ก้าวไปในแนวทางซึ่งเรียกกันว่า แนวหลังสมัยใหม่ (post modernism เริ่มคุ้นแล้วใช่มั้ย)

ผมขอจบด้วยข้อเขียนของ อ.นพพร เกี่ยวกับเรื่องอำนาจที่ผมชื่นชอบละกันครับ
“สายตาของฟูโกต์เพ่งเล็งไปที่วิถีการทำงานของอำนาจที่ปรากฏออกมาให้เห็นจากการเชื่อมโยงวาทกรรมเข้ากับวัตรปฏิบัตรทางสังคม หากจะกล่าวให้ถึงที่สุด อำนาจในสังคมแบบสมัยใหม่ตามทัศนะของฟูโกต์ก็มีลักษณะไม่ต่างจากวาทกรรมเท่าใดนัก กล่าวคือ อำนาจทุกชนิดเริ่มต้นด้วยการมีที่มา (เช่น จากรัฐ จากทุน) แต่เมื่อกระบวนการของมันดำเนินไปถึงจุดหนึ่ง อำนาจก็กลายเป็นสิ่งนิรนาม ไม่มีใครเป็นเจ้าของมันอย่างแท้จริง หลังจากที่ไหลลงมาเป็นกระแสใหญ่ในทิศทางเดียว มันก็ไหลเวียนไปมาในทุกทิศทาง จนแผ่ซ่านอยู่ในทุกระดับพื้นที่ของสังคมอย่างไม่มีหัวไม่มีหาง อำนาจกลายเป็นเหมือน “โครงสร้าง” อย่างหนึ่งที่เปิดประตูให้ผู้คนอันหลากหลายเข้าไป “สวมบทบาท” เป็นผู้กระทำวนเวียนสลับกันไป เช่น เป็นหมอ/คนไข้ เป็นครู/นักเรียน เป็นตำรวจ/ผู้ร้าย ฯลฯ มิหนำซ้ำ อำนาจก็มิเพียงกดขี่ ลิดรอน หรือทำลาย หากยังผลิตสร้างสิ่งต่างๆ ขึ้นมากมาย (โรงเรียน โรงงาน โรงพยาบาล ฯลฯ) ซึ่งสิ่งเหล่านี้มีความชอบธรรมหรือไม่ เป็นอีกประเด็นหนึ่ง จะว่าไปแล้ว การขัดขืนต่อต้านอำนาจเองก็เป็นปัจจัยหนึ่งในโครงสร้างของอำนาจที่อาจย้อนกลับมาพยุงอำนาจนั้นเอาไว้…..”

อาจารย์สันติ ลอรัชวี
17 กุมภาพันธ์ 2552

ขอบคุณครับ…

Advertisements

0 Responses to “บันทึกบุคคล i”



  1. Leave a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s




Twitter Updates

Error: Twitter did not respond. Please wait a few minutes and refresh this page.

Visitors

  • 9,987 hits

%d bloggers like this: